Tuy nhiên, tính khả thi của giải pháp lại tùy thuộc vào ý chí của nhà quản lý, bởi, năm nào các giải pháp cũng được đưa ra.
Với chủ đề của năm 2009- 2010 khối giáo dục đại học (ĐH): “Đổi mới quản lý, nâng cao chất lượng và đẩy mạnh đào tạo theo nhu cầu xã hội”, theo GS Nguyễn Thiện Nhân, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT, ngành không thể tiếp tục quản lý hệ thống giáo dục ĐH như vừa qua, từ năm học này, các trường sẽ tham gia đánh giá hoạt động quản lý của bộ, việc đổi mới phải xuất phát từ vấn đề căn bản đó là xác định chuẩn đầu ra. Theo phó thủ tướng, để làm được các điều trên, sắp tới, các trường ĐH sẽ không còn êm ả như bấy lâu nay…
Trường mới: không đạt chuẩn
Giải đáp thắc mắc của dư luận bấy lâu nay về việc thành lập các trường ĐH không đủ tiêu chuẩn gây bức xúc trong xã hội, bộ cho biết, có khoảng 20% trường ĐH, CĐ (12 trường) được thành lập mới hoặc nâng cấp lên ĐH từ năm 2005 chưa thực hiện đầy đủ các cam kết như: đất đai xây dựng trường, đội ngũ giảng viên cơ hữu và thỉnh giảng, vốn đầu tư và các điều kiện đảm bảo chất lượng khác (chương trình đào tạo, thư viện, giáo trình, trang thiết bị thí nghiệm…) đều chưa có.
Dù vậy, bộ cũng chưa có quy định bắt buộc về kiểm tra thực tế các điều kiện cần thiết khi cho phép mở ngành đào tạo và tuyển sinh (chỉ kiểm tra dựa theo hồ sơ). Bên cạnh đó, biện pháp chế tài, xử lý đối với các trường không thực hiện đúng cam kết về các điều kiện mở ngành và điều kiện tuyển sinh chưa đủ mạnh để giải quyết. Ngoài ra, bộ cũng chưa có quy định các trường phải xây dựng chuẩn đầu ra nên chưa có cơ sở đánh giá được chất lượng đào tạo…
Tuy nhiên, các nhà quản lý cũng cho rằng, chất lượng đào tạo của hệ thống giáo dục ĐH còn thấp và nhìn nhận một sự thật cay đắng: “Thực tế, gần 30 năm chúng ta chưa thực sự quản lý được chất lượng giáo dục ĐH vì chưa có chuẩn đầu ra của các trường ĐH, CĐ; chưa giữ được chuẩn của nhiều yếu tố đầu vào (giáo viên, chương trình, giáo trình, cơ sở vật chất); chưa có cơ quan chuyên trách quản lý chất lượng; hàng năm chưa có đánh giá thực tế và có báo cáo hàng năm về chất lượng đào tạo của các trường và cả hệ thống giáo dục đại học…”.
Trường cũ: Cần tự chủ
Để nâng cao chất lượng đào tạo, theo PGS-TS Thái Bá Cần, Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TPHCM, các trường cần có những quy định đồng bộ, thống nhất về tự chủ các trường ĐH bằng văn bản để thực hiện đúng Nghị định 43 của Chính phủ. Cần thay đổi khung học phí và đưa nhiệm vụ thực hiện chính sách XH về cho Nhà nước. Năm nay, trường có đến hơn 4.800 SV thuộc dạng miễn giảm học phí là quá sức của mình gây khó khăn trong cải cách vấn đề tài chính. Ngoài sự tự nỗ lực, các trường cần sự hỗ trợ về tài chính, quyền tự chủ cho các trường…
Cũng với một mong muốn là trao quyền tự chủ để giải quyết dễ dàng các vấn đề kinh phí, yếu tố cần để nâng cao chất lượng đào tạo, PGS-TS Mai Hồng Quỳ, Hiệu trưởng ĐH Luật TPHCM, khẳng định, vấn đề tài chính với trường công là nan giải. Vấn đề là, không phải các trường không biết cách “kiếm tiền” mà cơ chế để tăng kinh phí rất khó, động vào đâu cũng vướng. Bà Quỳ nói: “Về nguồn giảng viên, tuy có tâm huyết nhưng giảng viên cần phải có nguồn thu nhập cao là chính đáng, tôi lo sợ trường không đủ lực hút để giữa chân giảng viên mãi vì có sự chênh lệch rất lớn về thu nhập, nhất là trong ngành luật. SV vừa tốt nghiệp chỉ cần có thêm ngoại ngữ là thu nhập cao hơn giảng viên nhiều. Để trường được phát triển thì cần có sự tự chủ...”.
Tự chủ nhưng phải theo quy chế
Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân chỉ đạo, đổi mới GD cần phải dựa trên những quy luật chung. Phó Thủ tướng ví dụ, như công tác tuyển sinh được các trường thực hiện theo quy chế chung, khi các trường làm sai thì cơ quan quản lý lên tiếng. Bộ GD-ĐT đề ra quy chế và các trường thực hiện. Bộ GD-ĐT chỉ kiểm tra việc thực hiện đó theo quy chế và không thể đi khắp vì có trên 300 đơn vị. Vì sao cần phải có cơ quan chủ quản? Mỗi khi Quốc hội họp về giáo dục hay bất cứ vấn đề nào đều cần một cơ quan chịu trách nhiệm. Và khi Bộ GD-ĐT có trách nhiệm thì phải có quyền điều hành, giám sát.
Phó thủ tướng nhấn mạnh, các trường tự chủ mà không theo quy chế là không thể được. Giáo dục là dịch vụ đặc biệt có điều kiện, đào tạo không tốt khi người học ra trường kém chất lượng thì ai sẽ là người trả lời, chịu trách nhiệm trước người dân, xã hội. Người giám sát phải do cơ quan Nhà nước vì người học có thể giám sát nhưng cũng không đủ lực làm việc đó.
Trách nhiệm của Bộ GD-ĐT là bảo vệ quyền lợi người học chứ không phải bó buộc sự chủ động của các trường. Nhà nước phải làm giúp vấn đề này. Đối với trường công lập, Bộ GD-ĐT còn thay mặt Nhà nước đầu tư và quản lý chất lượng.
|
Chuẩn đầu ra sẽ ban hành trong tháng 12-2009
Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân, Bộ GD-ĐT sẽ ban hành văn bản cụ thể về chuẩn đầu ra vào tháng 12 tới. SV tham gia đánh giá giảng viên để nâng cao chất lượng. Đó cũng là một trong những căn cứ để trả lương cho GV. GV không đáp ứng được số phiếu đánh giá chứng tỏ đã không thu hút được sự quan tâm của SV. Để tăng nguồn thu cho các trường phải dựa vào học phí tăng có lộ trình, nguồn thu từ nghiên cứu và chuyển giao khoa học công nghệ, chương trình đào tạo học phí cao…
|
Vinhvien.vn (Theo 24H)
Điểm sàn giữ nguyên, nửa triệu thí sinh trượt đại học 
Hội nghị triển khai nhiệm vụ năm học mới 2009-2010 khối các trường ĐH được tổ chức ở 4 điểm cầu truyền hình với sự tham dự của lãnh đạo các trường ĐH trên cả nước diễn ra trong không khí… đầm ấm, bởi, các vấn đề khiến các trường bức xúc bấy lâu nay, như phân cấp trong quản lý, cơ chế tài chính, tự chủ… đều được Bộ GD-ĐT thừa nhận và… có giải pháp.